Tháng nhuận âm lịch là một tháng được thêm vào năm âm lịch để lịch không bị trôi khỏi các mùa. Năm có tháng nhuận sẽ có 13 tháng thay vì 12 tháng. Năm nhuận gần nhất là 2025, với tháng 6 nhuận. Năm 2026 và 2027 không có tháng nhuận. Lần tiếp theo là năm 2028, với tháng 5 nhuận, kéo dài từ 23/6 đến 21/7/2028.

Nếu bạn chỉ cần tra năm nào nhuận tháng mấy, hãy xem ngay bảng bên dưới. Nếu muốn hiểu sâu hơn, bài viết sẽ giải thích cách tháng nhuận được xác định, kiểm tra độ chính xác của mẹo "chia cho 19" đang lan truyền trên mạng, và cho biết tháng nhuận ảnh hưởng thế nào tới ngày Tết, ngày giỗ và các dịp quan trọng trong gia đình.

Bảng các năm nhuận âm lịch từ 2020 đến 2060

Bảng dưới đây được tính theo giờ Việt Nam. Số ngày cho biết tháng nhuận đó là tháng đủ hay tháng thiếu.

Năm Tháng nhuận Bắt đầu Kết thúc Số ngày
2020 Tháng 4 23/5/2020 20/6/2020 29
2023 Tháng 2 22/3/2023 19/4/2023 29
2025 Tháng 6 25/7/2025 22/8/2025 29
2028 Tháng 5 23/6/2028 21/7/2028 29
2031 Tháng 3 21/4/2031 20/5/2031 30
2033 Tháng 11 22/12/2033 19/1/2034 29
2036 Tháng 6 23/7/2036 21/8/2036 30
2039 Tháng 5 22/6/2039 20/7/2039 29
2042 Tháng 2 22/3/2042 19/4/2042 29
2044 Tháng 7 23/8/2044 20/9/2044 29
2047 Tháng 5 23/6/2047 22/7/2047 30
2050 Tháng 3 21/4/2050 20/5/2050 30
2052 Tháng 8 23/9/2052 21/10/2052 29
2055 Tháng 6 24/7/2055 22/8/2055 30
2058 Tháng 4 22/5/2058 20/6/2058 30

Các ngày từ năm 2028 trở đi là kết quả tính toán theo quy tắc hiện hành, không phải lịch đã được ban hành. Riêng tháng nhuận năm 2031 có thời điểm bắt đầu rơi vào 23:56 ngày 21/4 giờ Hà Nội, tức rất sát nửa đêm. Ở Trung Quốc, tháng nhuận này bắt đầu từ 22/4, nên bạn nên kiểm tra lại khi năm đó đến gần.

Tháng nhuận là gì, và vì sao lịch âm cần có nó?

Lịch âm tính tháng theo Mặt Trăng. Mỗi tháng trăng dài trung bình khoảng 29,53 ngày, nên 12 tháng chỉ được khoảng 354 ngày, ngắn hơn năm Mặt Trời gần 11 ngày. Nếu cứ để như vậy, mỗi năm lịch lại đi trước các mùa thêm 11 ngày, và chỉ sau khoảng 17 năm, Tết sẽ rơi vào giữa mùa hè.

Tháng nhuận chính là cách kéo lịch quay về đúng mùa. Cứ sau hai hoặc ba năm, khi độ lệch đã tích lại đủ lớn, lịch được thêm một tháng. Nhờ vậy, Tết của người Việt luôn nằm trong khoảng từ 21/1 đến 20/2 dương lịch, và lịch của chúng ta là lịch âm dương chứ không phải lịch thuần âm. Bạn có thể đọc toàn cảnh ở bài Lịch Âm Dương Việt Nam: Nguyên lý, lịch sử và cách tính.

Năm nhuận âm lịch khác gì năm nhuận dương lịch?

Đây là chỗ nhiều người nhầm lẫn nhất, vì hai loại "nhuận" này không liên quan đến nhau. Năm nhuận dương lịch chỉ thêm một ngày, là ngày 29/2, còn năm nhuận âm lịch thêm cả một tháng.

  Năm nhuận dương lịch Năm nhuận âm lịch
Thêm vào 1 ngày (29/2) 1 tháng (29 hoặc 30 ngày)
Độ dài năm 366 ngày 383 hoặc 384 ngày
Tần suất Khoảng 4 năm một lần Khoảng 2 đến 3 năm một lần
Cách xác định Quy tắc chia hết cho 4 Vị trí Mặt Trời và Mặt Trăng

Năm 2028 sắp tới có cả hai loại nhuận: vừa có ngày 29/2, vừa có tháng 5 nhuận. Trong giai đoạn 1968–2100, trường hợp này xảy ra 12 lần.

Cách biết năm nào có tháng nhuận: mẹo chia cho 19 đúng đến đâu?

Trên mạng có một mẹo rất phổ biến: lấy năm dương lịch chia cho 19, nếu số dư là 0, 3, 6, 9, 11, 14 hoặc 17 thì năm đó có tháng nhuận. Ví dụ, 2028 chia 19 dư 14 nên là năm nhuận, còn 2026 chia 19 dư 12 nên không nhuận.

Nhiều người nghi ngờ mẹo này, nên chúng tôi đã kiểm tra lại từng năm so với lịch tính theo giờ Việt Nam. Kết quả khá bất ngờ:

  • Trong giai đoạn 1901–2100, mẹo đúng cả 200 năm, không sai năm nào với lịch tính theo giờ Việt Nam.
  • Mẹo không dùng được cho lịch Trung Quốc ở năm 1984–1985. Vì lệch múi giờ, Trung Quốc nhuận vào cuối năm 1984, còn mẹo lại chỉ năm 1985.
  • Mẹo sẽ sai trong tương lai xa. Theo tính toán, từ khoảng năm 2147 mẹo bắt đầu trật, và càng về sau càng sai nhiều hơn, bởi chu kỳ 19 năm không hoàn toàn khớp với chuyển động thực của Trái Đất và Mặt Trăng.
  • Mẹo không hề cho biết nhuận tháng mấy. Đây là hạn chế lớn nhất. Chẳng hạn, 2020 và 2039 cùng có số dư 6, nhưng một năm nhuận tháng 4, một năm nhuận tháng 5.

Vì vậy, có thể dùng mẹo này để đoán nhanh một năm có nhuận hay không trong thế kỷ này. Còn muốn biết chính xác tháng nào, ta phải dùng đến quy tắc thật của lịch.

Cách xác định tháng nhuận: ví dụ cụ thể với năm 2028

Quy tắc của lịch dựa vào 12 mốc vị trí của Mặt Trời gọi là trung khí, chẳng hạn Hạ chí, Đại thử hay Đông chí. Các mốc này cách nhau khoảng một tháng và thuộc nhóm 24 tiết khí. Thông thường, mỗi tháng âm chứa một trung khí. Việc xác định tháng nhuận gồm hai bước:

  1. Đếm số tháng giữa hai tháng 11 liên tiếp. Tháng chứa Đông chí luôn là tháng 11. Nếu giữa hai tháng 11 có 13 tháng thay vì 12 tháng, năm đó phải có tháng nhuận.
  2. Tìm tháng đầu tiên không chứa trung khí. Tháng đó là tháng nhuận, và nó mang số của tháng đứng ngay trước nó.

Năm 2028 cho thấy rất rõ điều này. Hạ chí rơi vào ngày 21/6, thuộc tháng 5. Đại thử rơi vào ngày 22/7, đúng ngày đầu của tháng kế tiếp. Tháng nằm giữa, từ 23/6 đến 21/7, lọt hoàn toàn vào khoảng trống giữa hai trung khí, nên trở thành tháng 5 nhuận.

Sơ đồ tháng 5 nhuận năm 2028 nằm giữa Hạ chí và Đại thử, không chứa trung khí nào

Không phải tháng nào thiếu trung khí cũng là tháng nhuận

Nhiều bài viết tóm tắt rằng "tháng không có trung khí là tháng nhuận", nhưng câu này chưa đủ. Trong giai đoạn 1968–2100, chúng tôi đếm được 52 tháng không chứa trung khí, trong đó có 3 tháng không phải là tháng nhuận. Giai đoạn 2033–2034 là ví dụ điển hình: tháng 9 năm 2033 không có trung khí nhưng vẫn là tháng thường, vì lúc đó chưa đến năm cần nhuận. Tháng nhuận thật lại đến muộn hơn, vào tháng 11. Đó cũng là lần duy nhất tháng 11 được nhuận trong giai đoạn 1968–2100. Đây là lý do bước đếm 13 tháng ở trên là không thể bỏ qua.

Vì sao tháng nhuận hay rơi vào mùa hè?

Nếu tháng nhuận được phân bố ngẫu nhiên, mỗi tháng sẽ có cơ hội như nhau. Nhưng thực tế không phải vậy. Tính theo quy tắc hiện hành cho giai đoạn 1901–2100, trong 73 tháng nhuận có 39 lần rơi vào tháng 4, 5 hoặc 6, trong khi tháng 10, tháng Chạp và tháng Giêng không có lần nào.

Lý do là Trái Đất đi chậm nhất trên quỹ đạo vào khoảng đầu tháng 7 dương lịch. Khi đó, khoảng cách giữa hai trung khí kéo dài tới khoảng 31,45 ngày, đủ rộng để một tháng âm lọt vào giữa. Ngược lại, quanh tháng 1 dương lịch, khoảng cách này chỉ còn khoảng 29,44 ngày, nên một tháng âm gần như không thể lọt vào.

Từ đây có thêm một hệ quả ít người để ý: tháng nhuận thường là tháng thiếu. Trong giai đoạn 1968–2100, có 36 trong 49 tháng nhuận chỉ dài 29 ngày, tức khoảng 73%, trong khi tỷ lệ tháng thiếu nói chung chỉ khoảng 47%. Điều này hợp lý, vì tháng càng ngắn càng dễ lọt vào khoảng trống giữa hai trung khí.

Một tháng nhuận bao lâu mới quay lại?

Câu hỏi này rất thực tế với những gia đình có người sinh hoặc mất trong tháng nhuận. Cũng là tháng nhuận, nhưng để gặp lại đúng tháng đó thì có khi phải chờ rất lâu:

Tháng nhuận Lần gần đây Lần tiếp theo
Tháng 2 2023 2042
Tháng 3 1993 2031
Tháng 4 2020 2058
Tháng 5 2009 2028
Tháng 6 2025 2036
Tháng 7 2006 2044
Tháng 8 1995 2052
Tháng 9 2014 Không có lần nào trước 2100
Tháng 11 Không có lần nào từ 1968 2033

Ví dụ, một em bé sinh vào tháng 4 nhuận năm 2020 sẽ phải chờ tới năm 2058, khi đã 38 tuổi, mới gặp lại đúng tháng sinh của mình. Với giai đoạn 1968–2100, khoảng cách giữa hai lần cùng một tháng nhuận luôn là 8, 11, 19 năm hoặc bội số của 19. Điều này không phải ngẫu nhiên: 99 tháng trăng xấp xỉ 8 năm, 136 tháng trăng xấp xỉ 11 năm, và cộng lại đúng thành chu kỳ 19 năm.

Tháng nhuận khiến Tết năm sau đến sớm hay muộn ra sao?

Đây là ảnh hưởng mà ai cũng cảm nhận được, dù có thể chưa biết lý do. Một quy tắc rất dễ nhớ: nếu năm nay không nhuận, Tết năm sau sớm hơn 10 đến 12 ngày; nếu năm nay có nhuận, Tết năm sau muộn hơn 17 đến 19 ngày. Quy tắc này đúng với toàn bộ 132 lần chuyển năm trong giai đoạn 1968–2100.

Năm Ngày Tết Có tháng nhuận? Tết năm sau
2025 29/1 Có (tháng 6) Muộn hơn 19 ngày
2026 17/2 Không Sớm hơn 11 ngày
2027 6/2 Không Sớm hơn 11 ngày
2028 26/1 Có (tháng 5) Muộn hơn 18 ngày
2029 13/2 Không Sớm hơn 11 ngày
2030 2/2 Không Sớm hơn 10 ngày

Đó là lý do có năm ta thấy Tết đến quá sớm, khi công việc cuối năm chưa kịp xong, còn có năm lại thấy Tết đến rất muộn. Ảnh hưởng cũng thể hiện ngay trong năm nhuận: năm 2025, Trung thu rơi vào 6/10, trong khi năm trước đó là 17/9. Năm 2028 cũng vậy, với Trung thu vào 3/10, muộn hơn hẳn so với 15/9 của năm 2027. Khi lên kế hoạch cho một sự kiện theo âm lịch, bạn nên xem trước năm đó có nhuận hay không.

Năm có tháng nhuận thì ngày giỗ và các nghi lễ tính thế nào?

Đây là phần thuộc về phong tục, nên không có câu trả lời thiên văn, và các nguồn không hoàn toàn thống nhất. Dưới đây là những gì có thể tham khảo:

  • Ngày giỗ thường năm: nên làm vào tháng chính, không phải tháng nhuận. Báo Giác Ngộ và GS Ngô Đức Thịnh (được lichngaytot.com dẫn lại) đều có cùng quan điểm này. Chẳng hạn năm 2028, người mất vào tháng 5 sẽ được làm giỗ trong tháng 5 chính.
  • Giỗ đầu (tiểu tường): cần đủ 12 tháng. Báo Giác Ngộ cho rằng tháng nhuận được tính là một tháng trong 12 tháng đó, nên có trường hợp giỗ rơi vào đúng tháng nhuận. Ví dụ, người mất tháng 7 năm 2024 thì tiểu tường rơi vào tháng 6 nhuận năm 2025.
  • Người mất trong tháng nhuận: những năm sau không có tháng nhuận đó, thường làm giỗ vào tháng chính cùng số. Khi tháng nhuận ấy quay lại, các nguồn có ý kiến khác nhau, nên gia đình nên tự thống nhất từ sớm.
  • Các nghi lễ tính theo ngày: như 49 ngày hay 100 ngày thì đếm đúng số ngày, không bị tháng nhuận ảnh hưởng.
  • Cưới hỏi, xây nhà: quan niệm kiêng kỵ tháng nhuận có tồn tại trong dân gian, nhưng thiên văn không cho thấy tháng này có gì khác biệt. Đây là lựa chọn văn hóa của mỗi gia đình.

Về sinh nhật theo âm lịch của người sinh trong tháng nhuận, chúng tôi chưa thấy một quy ước thống nhất nào. Cách hợp lý là dùng tháng chính cùng số cho những năm không có tháng nhuận đó.

Câu hỏi thường gặp về tháng nhuận

Năm 2026 có tháng nhuận không?

Không. Năm 2026 và 2027 đều có 12 tháng âm lịch. Tháng nhuận gần nhất là tháng 6 năm 2025, và tháng nhuận tiếp theo là tháng 5 năm 2028.

Năm nhuận âm lịch có bao nhiêu ngày?

Thường là 383 hoặc 384 ngày, còn năm thường có 354 hoặc 355 ngày.

Tháng nhuận có bao nhiêu ngày?

Tháng nhuận có 29 hoặc 30 ngày như mọi tháng âm khác, nhưng phần lớn là 29 ngày.

Một năm có thể có hai tháng nhuận không?

Không. Mỗi năm âm lịch chỉ có tối đa một tháng nhuận.

Tháng Giêng hoặc tháng Chạp có thể nhuận không?

Trong giai đoạn 1901–2100, không có lần nào. Lý do là khoảng cách giữa các trung khí vào thời gian này quá ngắn.

Tháng nhuận của Việt Nam và Trung Quốc có giống nhau không?

Phần lớn là giống, nhưng có khi khác do chênh lệch một giờ. Trong giai đoạn 1968–2100 có hai lần khác nhau rõ rệt là 1984–1985 và 1987. Bạn có thể đọc chi tiết ở bài Vì sao Tết Việt Nam có năm không trùng Tết Trung Quốc?

Đọc thêm trong chùm bài về lịch âm dương

Để hiểu toàn cảnh, bạn có thể đọc bài Lịch Âm Dương Việt Nam: Nguyên lý, lịch sử và cách tính. Về tác động của múi giờ, hãy xem bài Vì sao Tết Việt Nam có năm không trùng Tết Trung Quốc? Về các mốc Mặt Trời, hãy xem bài 24 tiết khí.

Phương pháp tính và nguồn tham khảo

Lịch được dựng theo quy tắc mô tả ở trên bằng thư viện thiên văn ephem, theo giờ UTC+7. Ngày Tết giai đoạn 1968–2100 được đối chiếu với bản cài đặt thuật toán Hồ Ngọc Đức và không khác nhau ở năm nào. Số liệu trước 1968 và sau hiện tại là tính toán theo quy tắc hiện hành, không phải lịch đã ban hành. Kết quả cho thế kỷ 22 trở đi chỉ mang tính tham khảo, vì sai số tăng dần theo thời gian.

Bài viết được biên soạn với sự hỗ trợ của AI, theo định hướng và hậu kiểm của ban biên tập Reviews365. Nếu phát hiện sai sót, xin hãy phản hồi để chúng tôi tính lại.

Theo Reviews365 tổng hợp và tính toán ()